Terapia zaburzeń osobowości

Patrzymy na rzeczywistość przez własny filtr, utkany z wcześniejszych doświadczeń. Zwykle jest on na tyle elastyczny, że potrafimy dostrzec, że tę samą sytuację można odczytać na różne sposoby. W zaburzeniach osobowości ten filtr bywa bardzo sztywny. Na przykład czyjeś milczenie możemy niemal automatycznie odebrać jako odrzucenie, krytyczną uwagę jako dowód, że nic nie jesteśmy warci, a spóźnienie jako brak szacunku. Trudno wtedy dostrzec, że mogą za tym stać zupełnie inne powody.

Reagujemy więc podobnie, nawet jeśli wiemy, że to nam nie służy. Reakcje bywają silniejsze, niż wymaga sytuacja, a dla innych mogą być trudne do zrozumienia. Nie da się ich zmienić samą siłą woli. Z czasem odbija się to na relacjach, na tym, jak o sobie myślimy, i na tym, jak radzimy sobie ze stresem.

Terapię zaburzeń osobowości prowadzę w nurcie psychodynamicznym, w gabinecie w Gdańsku. Pracuję m.in. z osobami z zaburzeniem osobowości borderline, narcystycznym, paranoicznym, schizoidalnym i histrionicznym. O tym, jak wrodzone skłonności i wczesne doświadczenia wpływają na zdrowie psychiczne, w tym na rozwój osobowości, piszę w artykule Skąd się biorą zaburzenia psychiczne?

• niestabilne związki, które często kończą się tak samo: najpierw bliskość, potem rozczarowanie, konflikt lub zerwanie,
• powtarzające się konflikty, np. w pracy albo z bliskimi,
• trudności z zaufaniem i bliskością, a czasem z zachowaniem własnej niezależności w relacji,
• podejrzliwość i poczucie, że inni mogą mieć złe intencje,
• wycofanie, chłód emocjonalny i wybieranie samotności,
• intensywny lęk przed odrzuceniem,
• poczucie pustki albo niejasny obraz siebie,
• bardzo silne emocje, które pojawiają się nagle, szybko się zmieniają i trudno nad nimi zapanować,
• niska odporność na stres i trudność w radzeniu sobie z kryzysami,
• czarno-białe myślenie, bez odcieni szarości: „wszystko albo nic”,
• samopoczucie, które mocno zależy od tego, jak oceniają nas inni,
• silna potrzeba podziwu albo bardzo duża wrażliwość na krytykę,
• wrażenie, że mimo starań wciąż powtarzamy te same schematy.

Często te trudności towarzyszą nam od wielu lat. Bywają tak znajome, że trudno odróżnić je od tego, kim jesteśmy.

Pojedyncze z tych trudności zna wiele osób. O zaburzeniu osobowości mówimy, gdy są trwałe, pojawiają się w wielu obszarach życia i wyraźnie je utrudniają. Ocenę warto zostawić specjaliście. Dlaczego tak trudno przerwać takie powtarzanie, opisuję w artykule Dlaczego wiem, że coś mi nie służy, a mimo to ciągle to robię?

W nurcie psychodynamicznym przyglądamy się temu, co dzieje się w nas poza naszą świadomością, i uczymy się lepiej rozumieć, co przeżywamy my sami i inni ludzie w relacjach z nami. W trakcie psychoterapii pracujemy nad tym, żeby:

• poznać swoje schematy emocjonalne i zachowania,
• zrozumieć, skąd się wzięły,
• nauczyć się nowych sposobów reagowania,
• lepiej radzić sobie z silnymi emocjami,
• budować bardziej stabilne relacje,
• lepiej rozumieć siebie i swoje potrzeby.

To, co dzieje się w relacjach poza gabinetem, często

To, co dzieje się w relacjach poza gabinetem, często pojawia się też w relacji terapeutycznej. Dzięki temu można to zobaczyć i zrozumieć na bieżąco, w bezpiecznych warunkach. Spotkania odbywają się raz albo dwa razy w tygodniu. Częstotliwość ustalamy wspólnie po konsultacjach, w zależności od potrzeb.

Więcej o tym podejściu piszę w artykule o psychoterapii psychodynamicznej.

Pierwsze efekty mogą pojawić się po kilku miesiącach. Utrwalona zmiana wymaga natomiast systematycznej pracy. To proces, który potrzebuje czasu, cierpliwości i zaangażowania.

W sytuacji zagrożenia życia należy zadzwonić pod numer 112. Całodobowe, bezpłatne wsparcie w kryzysie psychicznym: 800 70 2222 i 116 123.