Terapia depresji
Czym jest depresja
Depresja to poważna choroba z grupy zaburzeń nastroju, a nie chwilowe obniżenie samopoczucia. Trwa co najmniej dwa tygodnie, często znacznie dłużej, i odbiera energię, radość oraz poczucie sensu. Można ją jednak leczyć, a terapia depresji może pomóc nie tylko odzyskać siły, ale też zrozumieć, skąd wzięło się cierpienie.
W depresji nawet proste codzienne sprawy zaczynają wymagać ogromnego wysiłku, a otoczenie nie zawsze to rozumie. Osoby w depresji często słyszą, że powinny „wziąć się w garść” albo że „inni mają gorzej”. Takie rady zwykle tylko pogłębiają poczucie winy i osamotnienia, bo depresja nie wynika ze słabości, lenistwa ani braku silnej woli i nie mija od samego starania.
Terapię depresji prowadzę w nurcie psychodynamicznym, w gabinecie w Gdańsku. Więcej o samej chorobie piszę w artykule Porozmawiajmy o depresji.
Objawy depresji
Depresja może wyglądać bardzo różnie. U jednych przeważa smutek i płacz, u innych pustka, odrętwienie albo rozdrażnienie. Często najpierw pojawiają się zmęczenie i kłopoty ze snem, a dopiero później wyraźnie obniżony nastrój. Najczęściej występują:
- obniżony nastrój przez większość dnia, smutek, pustka albo poczucie odrętwienia,
- utrata zainteresowań i radości z rzeczy, które wcześniej sprawiały przyjemność,
- zmęczenie i brak energii, nawet po odpoczynku,
- kłopoty ze snem: bezsenność, wczesne budzenie się albo nadmierna senność,
- zmiany apetytu i wagi,
- trudności z koncentracją i podejmowaniem decyzji,
- poczucie winy, bezwartościowości i surowa krytyka siebie,
- pesymistyczne myślenie o przyszłości,
- spowolnienie albo przeciwnie, niepokój i rozdrażnienie,
- myśli o śmierci lub o tym, że życie nie ma sensu.
Do rozpoznania depresji potrzeba kilku z tych objawów jednocześnie, a ich ocenę warto zostawić specjaliście. Podobne objawy mogą czasem wywoływać choroby somatyczne, np. zaburzenia tarczycy, dlatego warto też zrobić podstawowe badania u lekarza.
Jeśli pojawiają się myśli samobójcze, nie trzeba czekać na wizytę. Można od razu zadzwonić pod całodobowy, bezpłatny numer 800 70 2222 albo 116 123, a w sytuacji zagrożenia życia pod 112 lub zgłosić się bez skierowania na izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego.
Depresja czy kryzys?
Nie każdy smutek jest depresją. Po stracie bliskiej osoby, rozstaniu, utracie pracy czy innej dużej zmianie naturalnie przychodzi okres przygnębienia. Gdy reakcja jest silniejsza, niż można by się spodziewać, i wyraźnie utrudnia funkcjonowanie, specjaliści mówią o zaburzeniach adaptacyjnych. Zwykle stopniowo słabną, gdy człowiek przystosowuje się do nowej sytuacji.
Depresja jest bardziej uporczywa i obejmuje więcej obszarów życia. Granica nie zawsze jest oczywista, dlatego warto omówić ją ze specjalistą. Pomoc warto przyjąć w obu przypadkach, bo terapia w czasie kryzysu może zapobiec rozwinięciu się depresji.
Z jakimi trudnościami pracuję
W terapii pracuję m.in. z:
- pojedynczym epizodem depresji,
- depresją nawracającą,
- długotrwale obniżonym nastrojem (dystymią),
- depresją w ciąży i po porodzie,
- depresją związaną z żałobą, stratą lub kryzysem życiowym,
- zaburzeniami adaptacyjnymi po trudnych wydarzeniach.
Jak wygląda terapia depresji
W nurcie psychodynamicznym patrzymy na depresję szerzej niż na zestaw objawów. Przyglądamy się temu, co się za nimi kryje. Często są to przeżyte straty, które nie zostały opłakane, albo złość, którą zamiast na zewnątrz kierujemy przeciwko sobie.
Bywa też, że za depresją stoi silna potrzeba bliskości i lęk przed jej utratą albo poczucie winy i bardzo surowe ocenianie samego siebie. W trakcie psychoterapii pracujemy nad tym, żeby:
- zrozumieć, co uruchomiło depresję i co ją podtrzymuje,
- nazwać i przeżyć straty, na które wcześniej nie było miejsca,
- dostrzec emocje, które trudno było wyrazić, np. złość czy żal,
- złagodzić surowe myślenie o sobie,
- odzyskać kontakt z tym, co daje radość i sens.
O tym, dlaczego tak trudno być dla siebie łagodnym, piszę w artykule Dlaczego tak trudno nam odpocząć?
W leczeniu depresji bardzo ważna jest współpraca z psychiatrą. Przy łagodnej depresji często wystarcza sama psychoterapia, ale przy umiarkowanej i ciężkiej najlepsze efekty daje zwykle połączenie psychoterapii z leczeniem farmakologicznym. Leki mogą przywrócić siły potrzebne do pracy w terapii, a terapia pomaga zrozumieć przyczyny i zmniejszyć ryzyko nawrotu. Konsultacja psychiatryczna jest konieczna, jeśli w przeszłości pojawiały się okresy wyraźnie podwyższonego nastroju, nadmiernej energii i zmniejszonej potrzeby snu, bo depresja może być wtedy częścią choroby afektywnej dwubiegunowej. Gdzie szukać pomocy psychiatrycznej, także w ramach NFZ, piszę w artykule Psycholog, psychiatra czy psychoterapeuta? Gdzie szukać pomocy.
Jak długo trwa terapia depresji
Długość terapii zależy od tego, z czym przychodzimy do gabinetu. Czasem pracujemy krótkoterminowo, np. nad konkretnym kryzysem. Gdy depresja wraca albo wiąże się z głębszymi schematami, które kształtowały się przez lata, terapia jest zwykle długoterminowa.
W moim gabinecie spotkania odbywają się raz albo dwa razy w tygodniu. Częstotliwość ustalamy wspólnie po konsultacjach, w zależności od potrzeb.
Jak rozpocząć terapię
Na początek proponuję trzy spotkania konsultacyjne. To czas na poznanie się i rozmowę o tym, co sprowadza nas do gabinetu. Ustalamy również, czy taka forma terapii jest odpowiednia.
W sytuacji zagrożenia życia należy zadzwonić pod numer 112. Całodobowe, bezpłatne wsparcie w kryzysie psychicznym: 800 70 2222 i 116 123.